خبرگزاری حوزه | علیرضا سبط احمدی، تهیهکننده سینما و تلویزیون در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه واقعه عاشورا یکی از عمیقترین و ماندگارترین رویدادهای تاریخ اسلام و تشیع است که ظرفیتهای گستردهای برای روایت هنری دارد، اظهار کرد: پرداختن به این موضوع در عرصه تولیدات نمایشی، صرفاً بازگویی یک واقعه تاریخی نیست، بلکه تلاشی برای انتقال مفاهیم بلند انسانی، اخلاقی، دینی و اجتماعی است که در نهضت امام حسین(ع) وجود دارد. عاشورا سرشار از مفاهیمی همچون ایثار، آزادگی، عدالتخواهی، مقاومت در برابر ظلم و پایبندی به ارزشهای الهی است و هنر میتواند این مفاهیم را به زبان قابل فهم برای نسلهای مختلف بازگو کند. سینما و تلویزیون به دلیل گستردگی مخاطب و قدرت اثرگذاری تصویری، از مهمترین ابزارها برای معرفی درست این فرهنگ به جامعه هستند.
وی با اشاره به اینکه پرداختن به عاشورا نباید محدود به تولید آثار مناسبتی در ایام محرم باشد، ادامه داد: اگر قرار است فرهنگ عاشورا در جامعه زنده و پویا باقی بماند، باید نگاه ما به این موضوع عمیقتر و گستردهتر شود. عاشورا یک حادثه تاریخی محدود به یک مقطع زمانی خاص نیست، بلکه یک مکتب فکری و تربیتی است که میتواند در همه دورهها الهامبخش باشد. تولیدات نمایشی باید بتوانند از ظرفیتهای این واقعه برای ساخت آثاری بهره بگیرند که مخاطب در تمام طول سال با آن ارتباط برقرار کند. نگاه مناسبتی ممکن است باعث شود برخی تولیدات تنها به بازنمایی ظاهری حادثه بپردازند، در حالی که نیاز امروز جامعه، پرداختن به لایههای عمیقتر و انسانیتر این نهضت است.
این تهیهکننده سینما و تلویزیون با تأکید بر ضرورت توجه به کیفیت در تولید آثار عاشورایی بیان کرد: ساخت اثر درباره عاشورا نیازمند پژوهش دقیق، شناخت تاریخی و درک درست از شخصیتها و جریانهای فکری مرتبط با این واقعه است. نمیتوان با نگاه سطحی و صرفاً استفاده از برخی نشانههای ظاهری، اثری ماندگار تولید کرد. مخاطب امروز آگاهتر از گذشته است و انتظار دارد با اثری مواجه شود که علاوه بر برخورداری از جذابیتهای هنری، از نظر محتوایی نیز قابل اتکا باشد. هنرمندی که وارد حوزه تولید آثار عاشورایی میشود باید نسبت به عظمت این واقعه شناخت داشته باشد و بداند که با موضوعی مواجه است که برای میلیونها انسان دارای قداست و اهمیت ویژه است.
وی افزود: یکی از نکات مهم در تولید آثار عاشورایی، توجه به گروههای مختلف مخاطبان است. گاهی تصور میشود پرداختن به موضوع عاشورا تنها باید برای مخاطب بزرگسال انجام شود، در حالی که این نگاه صحیح نیست. کودکان و نوجوانان نیز نیازمند آشنایی با مفاهیم عاشورا هستند و باید برای این گروههای سنی آثار مناسب تولید شود. البته این موضوع به معنای سادهسازی یا کاهش عمق مفاهیم نیست، بلکه باید زبان روایت، قالب هنری و شیوه ارائه متناسب با درک و نیاز مخاطب کودک و نوجوان طراحی شود. اگر نسل جدید از طریق آثار هنری با ارزشهای عاشورا آشنا شود، این مفاهیم میتواند در ذهن و زندگی آنان ماندگار شود.
سبطاحمدی با بیان اینکه سینما و تلویزیون در حوزه کودک و نوجوان ظرفیتهای فراوانی برای روایت مفاهیم عاشورایی دارند، اظهار کرد: متأسفانه در بسیاری از موارد، تولیدات ما در این حوزه کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. در حالی که کودکان و نوجوانان امروز با حجم گستردهای از محتواهای رسانهای مواجه هستند و اگر ما نتوانیم روایتهای جذاب و متناسب با فرهنگ خودمان را تولید کنیم، دیگران فضای ذهنی آنان را شکل خواهند داد. پرداختن به شخصیتهایی مانند؛ حضرت قاسم(ع)، حضرت علیاکبر(ع)، حضرت رقیه(س) و دیگر یاران امام حسین(ع) میتواند زمینه مناسبی برای تولید آثار ارزشمند برای نسل نوجوان باشد، البته به شرط آنکه این روایتها با زبان هنری مناسب و پرهیز از کلیشه ساخته شوند.
وی با اشاره به نقش تلویزیون در معرفی فرهنگ عاشورا تصریح کرد: تلویزیون به دلیل ارتباط گستردهای که با خانوادهها دارد، میتواند نقش مهمی در انتقال مفاهیم دینی و تاریخی ایفا کند. سریالها و فیلمهای تلویزیونی این امکان را دارند که شخصیتپردازی دقیقتری انجام دهند و مخاطب را با ابعاد مختلف یک واقعه آشنا کنند. در روایت عاشورا باید تلاش شود شخصیتها صرفاً به عنوان چهرههای تاریخی معرفی نشوند، بلکه ویژگیهای انسانی، انتخابها، ایمان و بزرگی روحی آنان برای مخاطب به تصویر کشیده شود. زمانی که مخاطب بتواند با شخصیتها ارتباط عاطفی برقرار کند، پیام اثر نیز تأثیر بیشتری خواهد داشت.
این تهیهکننده با تأکید بر اینکه تولید آثار عاشورایی نیازمند حمایت و برنامهریزی بلندمدت است، گفت: نمیتوان انتظار داشت در مدت کوتاه آثاری فاخر و ماندگار درباره عاشورا تولید شود. چنین آثاری نیازمند سرمایهگذاری، تشکیل گروههای تخصصی، حضور نویسندگان توانمند و بهرهگیری از مشاوران تاریخی و دینی هستند. تجربه نشان داده است هرگاه برای تولید یک اثر زمان کافی صرف شده و نگاه حرفهای وجود داشته، نتیجه نیز ماندگارتر بوده است. موضوع عاشورا آنقدر گسترده است که میتوان دهها اثر سینمایی و تلویزیونی با رویکردهای متفاوت درباره آن ساخت و همچنان بخشهای ناگفته بسیاری باقی خواهد ماند.
وی ادامه داد: یکی از آسیبهایی که باید از آن پرهیز کرد، تکرار روایتهای کلیشهای و فاصله گرفتن از زبان روز جامعه است. هنر زمانی میتواند اثرگذار باشد که بتواند میان مفاهیم اصیل و نیازهای مخاطب امروز پیوند برقرار کند. ما باید بتوانیم ارزشهای عاشورا را در قالبهایی روایت کنیم که برای نسل امروز قابل لمس باشد. این به معنای تغییر در اصل پیام عاشورا نیست، بلکه به معنای انتخاب شیوههای تازه برای انتقال همان مفاهیم ارزشمند است. هنرمند باید بتواند روح حماسه، معنویت و انسانیت موجود در این واقعه را به شکلی هنرمندانه به تصویر بکشد.
سبط احمدی با اشاره به اینکه عاشورا ظرفیت جهانی شدن دارد، خاطرنشان کرد: مفاهیمی که در این واقعه وجود دارد، تنها متعلق به یک گروه یا یک زمان خاص نیست. مبارزه با ظلم، دفاع از حقیقت و ایستادگی در مسیر باورها، مفاهیمی انسانی هستند که مخاطبان مختلف در سراسر جهان میتوانند با آن ارتباط برقرار کنند. سینما و تلویزیون میتوانند با تولید آثار حرفهای، این پیامها را به مخاطبان داخلی و خارجی منتقل کنند. البته شرط اصلی آن است که اثر از نظر ساختار هنری و روایت، استانداردهای لازم را داشته باشد و بتواند مخاطب را با خود همراه کند.
وی در پایان بیان کرد: عاشورا یک سرمایه فرهنگی و معنوی بزرگ است که باید با نگاه مسئولانه در عرصه هنر مورد توجه قرار گیرد. تولید آثار نمایشی درباره این واقعه نه فقط یک وظیفه فرهنگی، بلکه فرصتی برای انتقال ارزشهایی است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد. باید تلاش کنیم آثاری تولید شود که هم برای مخاطب بزرگسال جذاب و اثرگذار باشد و هم کودکان و نوجوانان را با مفاهیم بلند عاشورا آشنا کند. آینده فرهنگ عاشورایی به میزان موفقیت ما در انتقال درست این پیام به نسلهای جدید وابسته است و هنر میتواند در این مسیر نقشی تعیینکننده ایفا کند.
انتهای پیام
نظر شما